Close

Irakezen naar stembus in Rotterdam

dinsdag 29 april 2014

Aanstaande 30 april zijn de Irakese parlementaire verkiezingen gepland, afgelopen zondag en maandag konden Irakezen die in Nederland verblijven alvast stemmen in Rotterdam. Volgens een van de vrijwilligers die de gang naar de stembus in Nederland regelde was de opkomst teleurstellend laag. Dat komt door verschillende factoren, onder andere omdat alleen in Rotterdam gestemd kan worden. Mensen moeten ver reizen, veel geld daarvoor betalen, en ze hebben al twee keer eerder gestemd zonder daar resultaat voor terug te hebben gezien. Ook zijn een aantal mensen niet tot de stembus toegelaten omdat ze twee originele bewijsstukken van hun Irakese identiteit bij zich moesten hebben maar kopieën mee hadden genomen.

Het Irakese parlement heeft 328 zetels te verdelen, waar meer dan 9000 mensen zich verkiesbaar voor hebben gesteld (6772 mannen en 2592 vrouwen). Van die zetels zijn er acht bij voorbaat al verdeeld om zeker te stellen dat kleine minderheden onder de bevolking toch een stem hebben; vijf stoelen zijn voor christenen, één voor Yezidi’s, één voor Mandeeërs, en één voor Shabakken. De overheersende tendens onder zowel de Irakezen in Nederland als in Irak is teleurstelling in de afgelopen regeerperiodes. Mensen willen werk, voedsel en elektriciteit. Beloftes bij vorige verkiezingen zijn niet waargemaakt, en dezelfde gezichten blijven in de regering zitten. Toch lijkt Nouri al-Maliki van de I’tilaf al-Dawlat al-Qanun (Staat van het Recht) opnieuw winnaar te worden van de verkiezingen waarmee hij zijn derde ambtstermijn ingaat. Bij de vorige verkiezingen in 2010 gingen Al-Maliki en Ayad Allawi van Al-Iraqiyya (Irakese Nationale Beweging) vrijwel gelijk op, maar laatstgenoemde partij is inmiddels opgesplitst in meerdere kleine partijen waardoor ze geen sterke tegenpartij meer zijn. Ook de aanwezigheid van veel voormalige Baathisten in de partij is een belangrijke reden voor verlies van vertrouwen in de nationalistisch seculiere Al-Iraqiyya.

In Najaf zelf merkten wij in oktober al een ontevreden stemming binnen de religieuze instellingen over de huidige regering en werd de wens voor verandering uitgesproken, toch houdt de hoogste geestelijkheid zich afzijdig van bemoeienis met de verkiezingen. Voor de groot-ayatollahs Al-Sistani, Al-Hakim en Al-Fayyad is iedere deelnemer aan de verkiezingen gelijk en zij spreken geen voorkeur uit. Wel benadrukken zij dat mensen zelf goed moeten kijken wat politici de afgelopen tijd hebben betekend en op basis daarvan beslissen of hij of zij moet terugkomen. Met name omdat momenteel verschillende sjiitische partijen op zijn gestaan willen zij geen van de partijen ondersteunen dan wel tegenwerken. Deze quiëtistische houding is ook terug te zien bij andere sjiitische geestelijken zoals Moqtada al-Sadr die zich heeft teruggetrokken uit de politiek. Mensen uit zijn partij nemen nog wel deel in andere partijen of zijn eigen kleine partijen begonnen. Zelf spreekt hij zich wel uit voor verandering, maar geeft daarbij geen voorkeur voor een partij aan. Sjeik Al-Yaqubi, een meer politiek georiënteerde groot-ayatollah en tevens geestelijk leider van de Hizb Al-Fadila al-Islami (Islamitische Waardenpartij), houdt zich eveneens – ondanks dat hij als religieus leider betrokken is bij Al-Fadila – afzijdig van het uitspreken van een voorkeur, en benadrukt de eigen verantwoordelijkheid van mensen om verstandig te kiezen. De enige die zich wel duidelijk uitspreekt is groot-ayatollah Bashir al-Najafi, die mensen oproept te stemmen op I’tilaf al-Muwatin (Burgers Coalitie) van Ammar al-Hakim die wel een uitgesproken islamitische agenda heeft. Eén van de ijkpunten is de wens het lesmateriaal op scholen te veranderen dat nog steeds grotendeels uit boeken van het Baathregime bestaat en in zou gaan tegen de sjiitische leer. Al deze geestelijken en prominenten hebben een eigen kijk op invulling van de politiek en op de rol die islamitische waarden moeten hebben in de inrichting van het land, maar benadrukken grotendeels de eigen verantwoordelijkheid van kiezers. Zodoende lijkt er meer sprake te zijn van allerlei grijstinten in politieke houding, dan van strenge politieke islam. Onder sjiitische Irakese Nederlanders op social media lijkt de voorkeur uit te gaan naar Al-Maliki, maar uiteindelijk zullen religie, etniciteit en herkomst alsnog een bepalende rol spelen in de keuzes die de Irakese kiezers maken.

Opvallende deelnemer aan de verkiezingen is Qais Khazali met zijn Hizb al-Sadiqun (Partij van de Betrouwbaren). Ooit de rechterhand van Moqtada al-Sadr in de strijd tegen Amerikanen, en gouverneur van Sadr City in Bagdad, heeft Khazali zich van Sadrs Jaysh Mahdi (Mehdi Leger) afgesplitst en is verder gegaan onder de naam Asa’ib Ahl al-Haq (Liga van de Rechtvaardigen). Terwijl Sadr zich voegde naar de wens van de hoge geestelijken de wapens neer te leggen, heeft Khazali zijn eigen paramilitaire groep verder uitgebouwd. Sinds een jaar of twee geleden voeren zij strijd in Syrië tegen de Islamitische Staat in Irak en Syrië/de Levant. De door ISIS opgeëiste bomaanslagen op sjiitische verkiezingsbijeenkomsten in Bagdad afgelopen weken waren specifiek tegen hen gericht. In zeven of acht provincies neemt Al-Sadiqun deel onder de eigen naam, in enkele andere provincies vormen ze een onderdeel van andere partijen.

Verkiesbare vrouw met twee verkiezingsposters. Links voor de islamitische wijken, rechts voor andere wijken.

Verkiesbare vrouw met twee verkiezingsposters. Links voor de islamitische wijken, rechts voor andere wijken.

Gerelateerde berichten

%d bloggers liken dit: